In het Kwaliteitskader Spoedzorgketen hebben landelijke partijen die betrokken zijn bij de spoedzorg afspraken gemaakt over hoe partijen met elkaar moeten samenwerken om iedere patiënt met een acute zorgvraag 24 uur per dag en 7 dagen per week zorg van goede kwaliteit te bieden. Het Kwaliteitskader Spoedzorgketen richt zich op acute huisartsenzorg, ambulancezorg, zorg door Mobiele Medische Teams (MMT) en spoedeisende ziekenhuiszorg. Begin 2020 is het Kwaliteitskader Spoedzorgketen vastgesteld door het Zorginstituut Nederland. Met de opname in het Register van het Zorginstituut geldt het Kwaliteitskader Spoedzorgketen vanaf dat moment als de landelijke norm.

Het landelijke kader biedt ruimte voor ontwikkeling en regionale invulling. Binnen Netwerk Acute Zorg Euregio is de Projectgroep Kwaliteitskader Spoedzorgketen opgericht, met afvaardiging vanuit Streekziekenhuis Koningin Beatrix, Ziekenhuisgroep Twente, Medisch Spectrum Twente, Ambulance Oost (RAV/ MKA), Witte Kruis NOG (RAV/ MON), Centrale Huisartsenpost Almelo, Huisartsenzorg Oost-Achterhoek en Spoedzorg Huisartsen Twente. In deze projectgroep vindt afstemming plaats over de implementatie van het Kwaliteitskader Spoedzorgketen in onze regio.

Regionale inbreng in de totstandkoming van het kwaliteitskader
Tijdens het najaar van 2016 hebben binnen Netwerk Acute Zorg Euregio twee bijeenkomsten plaatsgevonden waarin zorgprofessionals samen met patiëntvertegenwoordiging en zorgverzekeraar zijn gevraagd om gezamenlijk de route van een patiënt met ingangsklacht ‘pijn op de borst, ’of ‘collaps’ te doorlopen en per processtap vast te stellen wat er in de ideale situatie zou moeten gebeuren, wie daarvoor verantwoordelijk is, wat er minimaal aanwezig moet zijn en met welke snelheid dit zou moeten verlopen om een optimale kwaliteit van zorg te leveren. Landelijk is van de 22 regionaal uitgevoerde patient journeys een generieke patient journey gemaakt die als input heeft gediend voor het opstellen van het Kwaliteitskader Spoedzorgketen. De bevindingen uit deze patient journeys vormen samen met de resultaten van desk research naar de beschikbare normen en richtlijnen voor de spoedzorgketen de basis voor het kwaliteitskader.

Vanuit Bureau Acute Zorg Euregio heeft men meegewerkt aan de ontwikkeling van de landelijke webapplicatie van het kwaliteitskader om ketenpartners te ondersteunen en meer overzicht te geven. Door middel van deze webapplicatie kunnen normen eenvoudig worden opgezocht, geordend, geëxporteerd en verspreid worden. Tevens is het voor ketenpartners mogelijk de voortgang van de implementatie binnen de eigen organisatie bij te houden.

De acute zorgketen staat landelijk al enkele jaren onder druk. Er is krapte op de arbeidsmarkt en er wordt binnen de acute zorg een steeds zwaardere patiëntenpopulatie gezien door vergrijzing en het extramuraliseringsbeleid. De aard en omvang van de druk verschilt tussen regio’s en instellingen en is een resultante van demografische en maatschappelijke veranderingen, personeelstekorten en beperkingen in capaciteit en doorstroming. Door de demografische ontwikkelingen, maar ook doordat arbeidsmarktmaatregelen pas effect hebben op langere termijn, zal de druk op de acute zorg voorlopig blijven bestaan.

Digitaal inzicht in beschikbare opnamecapaciteit ziekenhuizen
De ziekenhuizen MST, SKB en ZGT binnen Netwerk Acute Zorg Euregio maken de beschikbare opnamecapaciteit inzichtelijk in het Acuut Zorgportaal (AZP). Met het AZP kunnen ziekenhuizen tijdelijke opnamestops afkondigen, waardoor de overige ziekenhuizen in de regio, maar ook landelijk 24/7 inzage hebben in de opnamecapaciteit. In eerste instantie konden in het AZP alleen stops worden geregistreerd voor de acute poorten (SEH, shockroom/traumakamer, OK, CT, EHH en CCU). Omdat binnen onze regio de afspraak is dat de acute poorten altijd toegankelijk zijn, maar er wel behoefte is aan een regionaal overzicht van overname- en opnamestops, is op verzoek van onze regio het AZP uitgebreid met de klinische afdelingen.

De afspraken met betrekking tot de communicatie in de regio in geval van een overname- of opnamestop zijn vastgelegd in de regionale procedure “Communicatie (dreigend) capaciteitstekort ziekenhuizen“.

Raamwerk Regionaal Beheersplan Zorgcontinuïteit
Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft gevraagd actie te ondernemen en plannen te maken in de voorbereiding op de griep die in 2017 leidde tot grote druk op de acute zorg. Daarom is in samenwerking met GHOR Twente, Noord- en Oost-Gelderland, IJsselland en Netwerk Acute Zorg regio Zwolle en Netwerk Acute Zorg Euregio in 2018 toegewerkt naar een Raamwerk Regionaal Beheersplan Zorgcontinuïteit. Dit raamwerk beschrijft regionale (proces)afspraken ten tijde van een griepperiode of soortgelijk scenario.

Wanneer er sprake is van een disbalans tussen de vraag naar en het aanbod aan zorg is dit een bedreiging voor de zorgcontinuïteit. Zorgcontinuïteit is primair de eigen verantwoordelijkheid van individuele zorginstellingen, maar houdt daar niet op. Zorginstellingen dienen over plannen te beschikken, waarin maatregelen staan beschreven die de zorgcontinuïteit ook onder bijzondere omstandigheden garanderen. Ten aanzien van de acute zorgketen ligt een bredere, regionale, verantwoordelijkheid bij het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) en de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR). Gezien de onderlinge afhankelijkheden in de acute zorgketen is afstemming en bovenregionale samenwerking noodzakelijk.

Het raamwerk beschrijft regionale afspraken over informatie uitwisseling, coördinatie en afstemming van beleid op hoofdlijnen en mogelijke beheersmaatregelen die genomen kunnen worden bij (dreigende) zorgcontinuïteitsproblemen. Het raamwerk vervangt daarmee geen bestaande plannen of procedures, maar borgt een bovenregionale uniforme werkwijze. Voor de specifieke uitvoering van deelprocessen en verantwoordelijken wordt verwezen naar bestaande (integrale of regionale) crisisplannen van de GHOR-bureaus en ketenpartners.

Monitor Acute Zorg
Het hoofddoel van het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) is het borgen en optimaliseren van de regionale beschikbaarheid, de bereikbaarheid en kwaliteit van de acute ketenzorg. In dit kader zijn de wettelijke taken van het ROAZ o.a.:

1. het in kaart brengen van het acute zorgaanbod in de regio, en
2. het in kaart brengen van (de daaruit volgende) witte vlekken in bereikbaarheid en beschikbaarheid.

Bij veranderingen in zorgvraag of -aanbod, bijvoorbeeld door fusies, verhuizingen of concentratie van zorg, kunnen mogelijk witte vlekken ontstaan in de regionale bereikbaarheid, beschikbaarheid of kwaliteit van de acute zorg. Hier kan het ROAZ voor een deel op anticiperen door de acute zorgvraag periodiek in kaart te brengen in een Monitor Acute Zorg.

De primaire doelstelling van de Monitor Acute Zorg is het over meerdere jaren cijfermatig in kaart brengen van de acute zorgvraag in de eigen regio. Door de Monitor met regelmaat te herhalen ontstaat er een regionaal beeld van patiëntenstromen. Door dit te bespreken met de ketenpartners en te vergelijken met voorgaande jaren komen mogelijke verbeterpunten aan het licht.

De zorgvraag bij de regionale SEH’s, RAV’s, MKA’s en HAP’s (per locatie) is in 2018 voor de regio over de jaren 2016-2017 in kaart gebracht. In 2019 is de monitor uitgebreid met de acute zorgvraag in 2018 en zijn de acute cardiologie (EHH) en acute verloskunde toegevoegd. Ook in 2020 zullen de ketenpartners op regionaal niveau inzicht geven in de geleverde spoedzorg.

7×24 uur beschikbaarheid van medische gegevens in de acute zorgketen

De beschikbaarheid van actuele gegevens van de patiënt tijdens iedere schakel in de acute zorgketen, zowel uit de eerste als tweedelijnszorg, is essentieel en onmisbaar om kwalitatief hoogstaande spoedzorg te kunnen leveren. Om hier richting aan te geven, zijn er in het Kwaliteitskader Spoedzorgketen normen opgenomen die beschrijven waar digitale gegevensuitwisseling in de acute zorgketen op den duur aan moet gaan voldoen. Voor de meeste normen geldt dat deze in 2023 geïmplementeerd dienen te zijn.

In 2017 heeft Bureau Acute Zorg Euregio een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de beschikbaarheid van digitale gegevens in de acute zorg. Volgend uit dit onderzoek en bijbehorend advies heeft Bureau Acute Zorg Euregio in samenwerking met VZVZ (Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie, verantwoordelijk voor de uitwisseling van gegevens via het Landelijk Schakelpun, LSP) een pilot opgestart om medicatie- en intoleranties, contra-indicaties en allergiegegevens breder beschikbaar te stellen voor ambulanceverpleegkundigen. Deze pilotfase is succesvol doorlopen, en in regio Twente kan het ambulancepersoneel deze gegevens structureel raadplegen.

In 2021 is een vervolg gegeven aan deze inventarisatie. Er zijn wederom interviews afgenomen onder zowel zorg- als ICT-personeel. Tijdens deze interviews zijn de normen uit het Kwaliteitskader Spoedzorgketen besproken, als ook overige wensen van de organisaties betreffende digitale gegevensuitwisseling.

Naar aanleiding van de resultaten van de inventarisatie is samen met de betrokken ketenpartners en de bestuurders van het ROAZ een advies opgesteld om de normen te implementeren die nog niet (geheel) zijn uitgewerkt. Een aantal van deze normen bevatten berichten waarvoor het landelijke programma Met Spoed Beschikbaar zogenaamde koplopers zoekt. Dit zijn partijen die een pilotfase willen ingaan voor berichtgeving die landelijk nog niet is geïmplementeerd. Met Spoed Beschikbaar ondersteund deze koplopertrajecten zowel op proces- als financieel gebied, en Bureau Acute Zorg Euregio neemt aan deze trajecten deel wanneer dit mogelijk is. Ook zijn er een aantal knelpunten vastgelegd waarvoor op landelijk niveau aandacht wordt gevraagd. Al met al loopt Euregio goed op koers om aan de normeringen voor 2023 te voldoen.

Streettriage

Vanaf 1 oktober 2018 moeten in opdracht van ministerie VWS, ministerie V&J en VNG  alle gemeenten en regio’s beschikken over een goed werkend systeem voor de ondersteuning van mensen met verward gedrag.

Om de gemeenten hierbij te ondersteunen hebben de Twentse ketenpartners gezamenlijk een instrument ontwikkeld; Streettriage Twente. Met het project Streettriage Twente hebben de Politie, GGZ-instellingen Mediant en Dimence en Ambulance Oost een sluitende keten georganiseerd voor personen met verward gedrag. Het project richt zich op het oplossen van knelpunten onder de bouwstenen van acute melding tot passende vervolgzorg.

Tijdens een Streettriage-dienst rijden een ggz-verpleegkundige en politieagent gezamenlijk op een melding van een persoon met verward gedrag af. Een integrale benadering is noodzakelijk, want bij een melding van verwardheid is niet bekend of het gaat om een verwarde burger, een patiënt met acute GGZ-problemen of een patiënt die door een onderliggend medisch probleem (bijv. door een laag bloedsuiker) verward is. Door het samenwerken van deze twee disciplines kan er op locatie snel het juiste vervolg worden bepaald.

Streettriage Twente is met behulp van ZonMw subsidie 1 januari 2019 van start gegaan en heeft een succesvolle pilot-fase doorlopen. Dit maakt dat de subsidieregeling in 2021 met drie jaar verlengd is, en het project in ieder geval tot en met 2023 financiering zal ontvangen. Bureau Acute Zorg Euregio ondersteunt het project onder andere door middel van data analyses.

Antibioticaresistentie voorkomen en verspreiding bestrijden

Het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) is in 2016 de regionale aanpak antibioticaresistentie gestart. Een belangrijk onderdeel van deze aanpak is de oprichting van tien Regionale Zorgnetwerken ABR met als doel antibioticaresistentie te voorkomen en verspreiding te bestrijden op regionaal niveau. Het LNAZ (Landelijk Netwerk Acute Zorg) en GGD GHOR Nederland ondersteunen en adviseren deze tien zorgnetwerken. Ons Zorgnetwerk is er dus één van de tien.

Een Regionaal Zorgnetwerk ABR is een samenwerkingsverband tussen verschillende zorginstellingen, organisaties en zorgprofessionals in een regio. Het doel is antibioticaresistentie te voorkomen en verspreiding te bestrijden op regionaal niveau. De regionale samenwerking is van belang, want antibioticaresistentie blijft niet beperkt tot één persoon of zorginstelling. Resistente micro-organismen verplaatsen zich, onder andere door de beweging van personen, tussen bijvoorbeeld ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Voor patiënten geldt dat zij zich vooral bewegen binnen een regio, minder tussen regio’s. Regionale zorgnetwerken zijn daarom een logische keuze.

Alle informatie omtrent het regionale ABR-Zorgnetwerk Euregio-Zwolle vindt u hier.