Voor omstanders met lef: AZE organiseert cursus "Stop de bloeding - red een leven"

Je moet wel een beetje lef hebben om als omstander de wond van een zwaargewond persoon aan te raken. Zo kun je de bloeding stoppen totdat de ambulance ter plaatse is. En dat is van levensbelang. “Bloedverlies is de belangrijkste voorkombare doodsoorzaak na letsel”, vertelt Ralph de Wit, traumachirurg en medisch manager Acute Zorg Euregio, tijdens de training ‘Stop de Bloeding – Red een leven’, die we op 15 juni organiseerden in samenwerking met Medisch Spectrum Twente en de Stichting Vrienden van MST. Deze gratis training is voor iedereen toegankelijk – medische voorkennis is niet noodzakelijk.

Samen met medetrainers Evelien Peters en Dorien Waanders legt De Wit aan de deelnemers de zogenoemde ABC-methode uit: alarmeer 112, vind de bloeding en druk direct op de wond compressie uit om de bloeding te stoppen.

Onder de deelnemers zijn Niek en zijn dochter Demi. Hij is beveiliger, zij zit in het eerste jaar van haar opleiding tot verpleegkundige. Niek heeft tijdens zijn werk situaties meegemaakt waarbij slachtoffers met ernstig letsel vielen, bijvoorbeeld auto-ongelukken. “Je hebt altijd het gevoel dat je meer had kunnen doen om te helpen” vertelt hij, en dat was voor hem de motivatie om aan de training mee te doen.

Tourniquet aanleggen

Niek en Demi oefenen samen het aanbrengen van een tourniquet. Dat is een speciale band die vijf tot acht centimeter boven een arm- of beenwond wordt aangelegd. Door de band strak aan te trekken en vast te zetten kan een omstander de bloedstroom naar de wond van het slachtoffer stoppen. “Als een tourniquet door een omstander goed is aangelegd, zal ik die als ambulanceverpleegkundige laten zitten, totdat we met de patiënt in het ziekenhuis zijn” vertelt trainer Waanders. Wat als je niet de beschikking hebt over een tourniquet? “Gebruik desnoods een riem of een T-shirt”, aldus Waanders. Zit de wond vlak onder een gewricht? Leg het tourniquet dan niet op het gewricht aan, maar iets hoger op de arm of het been.

Bij wonden in de hals, schouder of lies is het zaak om de wond op te stoppen. Het liefst met gaas, maar als dat niet beschikbaar is een andere stof ook goed, bijvoorbeeld van een shirt of een sok. Daarbij kan het nodig zijn dat je met je hand in de wond gaat om de bron van de bloeding dicht te stoppen. “Blijf op de wond drukken”, benadrukt Peters. Bij een overvloedige bloeding heeft het bijvoorbeeld geen zin om een drukverband aan te leggen. “Let er wel op dat je niet eventueel de luchtpijp van het slachtoffer dichtknijpt”, vult De Wit aan.

Botbreuk komt later

Hoe weet je als omstander dat jouw actie niet méér schade toebrengt aan het slachtoffer? Maak je bijvoorbeeld een botbreuk niet juist erger? “Het risico op mogelijke schade weegt niet op tegen het risico van overlijden door verbloeding”, legt Peters uit. “Die botbreuk? Die komt later wel. Als de patiënt is doodgebloed voordat hij in het ziekenhuis aankomt, heeft het behandelen van een botbreuk ook geen zin meer. “

Op de wond drukken, een tourniquet aandraaien: het zal de pijn van het slachtoffer nog heviger maken. Bovendien is het slachtoffer waarschijnlijk in paniek. “Vertel het slachtoffer daarom goed wat je gaat doen” zegt Waanders. “Geef duidelijk aan dat de extra pijn nodig is om hem of haar te laten overleven.”

Meedoen? Meld je hier aan Meer informatie & webshop stop-de-bloeding-materialen Steun Vrienden van MST