Terugblik 95e Trauma-overleg Euregio: nieuw ATLS-handboek, kindertracheotomie en bekkenfracturen
Het 95e Traumaoverleg van 10 juni werd inhoudelijk georganiseerd door Streekziekenhuis Koningin Beatrix (SKB) Winterswijk. Centraal stonden: het nieuwe Advanced Trauma Life Support (ATLS)-handboek en de richtlijn bekkenringletsels.
Dagvoorzitter Barbara Kreis, traumachirurg in SKB, belichtte de veranderingen die zijn doorgevoerd in de 11e editie van het ATLS-handboek. De belangrijkste inhoudelijke wijziging is de toevoeging van de ‘x’ in ‘exsanguinating hemorrhage’ (massaal ongecontroleerd bloedverlies) aan de primary survey, waardoor deze nu als xABCDE wordt uitgevoerd. Dergelijke levensbedreigende uitwendige bloedingen worden dus vóór de ‘A’ van Airway behandeld. Het ATLS-handboek bevat een nieuw hoofdstuk over de ‘x’.
Bovendien gebuikt het nieuwe ATLS-handboek een aangepaste berekening voor het toedienen van vocht bij brandwonden en is er een nieuw hoofdstuk over penetrerend letsel. Daarnaast benadrukt de nieuwe editie van het ATLS‑handboek het belang van goede samenwerking binnen het traumateam. Dit is belangrijk om medische fouten te kunnen voorkomen.
Bedreigde ademweg bij kinderen
De presentatie van Ricco de Ruijter, traumachirurg in SKB, stond in het teken van de bedreigde ademweg bij kinderen. Aan de hand van de theorie uit het ATLS‑handboek besprak Ricco de belangrijkste anatomische verschillen tussen kinderen en volwassenen en ging hij in op de beschikbare behandelopties.
Vervolgens illustreerde hij dit met een praktijkvoorbeeld van een 10‑jarig kind met een bedreigde ademweg. Het patiëntje kwam op de spoedeisende hulp (SEH) met toenemende benauwdheidsklachten, waarbij de ingezette behandeling geen verbetering gaf. Na multidisciplinair overleg werd besloten tot intubatie, maar dit bleek niet mogelijk. Daarom werd gekozen voor het uitvoeren van een tracheotomie. Daarna kon het patiëntje veilig naar een kinder-IC worden overgeplaatst. Gelukkig liep het goed af: twee weken later stond het kind alweer op het voetbalveld.
Schaarse literatuur
Tot slot gaf Ricco een overzicht van de schaarse literatuur over het uitvoeren van een tracheotomie bij kinderen. Die literatuur adviseert om deze ingreep altijd te laten uitvoeren door een deskundige. Maar de zeldzaamheid van de ingreep maakt het lastig om voldoende expertise op te bouwen.
Ricco sloot af met een belangrijke boodschap: wanneer er een reële kans bestaat op het ontstaan van een bedreigde ademweg, zorg dan voor een zo optimaal mogelijke voorbereiding. Controleer of alle benodigde materialen beschikbaar zijn en bespreek met het behandelteam de mogelijke scenario’s.
Bekkenringletsels
Na de koffiepauze ging Michiel van der Vaart, traumachirurg in SKB, in op de richtlijn bekkenringletsels die vorig jaar is verschenen. De incidentie van bekkenfracturen zal de komende jaren wegens de vergrijzing sterk toenemen, want driekwart van de bekkenfracturen treedt op bij ouderen. Osteoporotische bekkenfracturen hebben vaak impact op de zelfstandigheid van de patiënt.
Bekkenfracturen hebben verschillende classificaties; Michiel lichtte voor iedere classificatie het behandeladvies toe. De pijn die de patiënt ervaart en de stabiliteit van het bekken zijn belangrijke factoren om te bepalen of een operatie nodig is, of dat juist voor een conservatieve behandeling gekozen kan worden. De richtlijn beveelt aan hierover vroegtijdig en laagdrempelig te overleggen met een centrum dat een eventuele operatie kan uitvoeren. Bovendien beveelt de richtlijn sterk aan om bloedverdunners voor te schrijven. Daarnaast heeft vroege mobilisatie van de patiënt – zowel bij conservatief áls operatief beleid – de voorkeur. Michiel plaatste een kritische kanttekening bij de richtlijn: er is weinig literatuur beschikbaar om hem goed te onderbouwen.
Risicovolle operaties
In aansluiting op Michiel besprak Sander van Stigt, traumachirurg/bekkenchirurg in MST, de operatieve behandeling van bekkenfracturen. In MST vinden jaarlijks zo’n 30-40 bekken-/acetabulum-operaties plaats; hiermee voldoet MST aan de volumenorm van minimaal 20 operaties per centrum. Het grootste deel van de behandeling van bekkenfracturen is echter conservatief; jaarlijks betreft dit zo’n 100-200 patiënten.
Sander gaf aan dat bekkenoperaties risicovolle, grote operaties zijn, onder andere vanwege de aanwezigheid van grote vaten in het bekken. Daarnaast kunnen deze operaties ook risico’s opleveren voor vrouwen met een kinderwens. Aan de hand van diverse praktijkvoorbeelden liet hij zien hoe hij deze operaties uitvoert. Ook wierp hij een blik op toekomstige ontwikkelingen, zoals het gebruik van computernavigatie bij het plaatsen van schroeven.
We kijken we terug op een boeiende bijeenkomst met een goede opkomst van zo’n 75 deelnemers, waarin interessante vragen en discussies aan bod kwamen. Het volgende traumaoverleg staat gepland op 23 september. Deze avond wordt verzorgd door OCON en heeft als onderwerp ‘3D: wat kun je daar allemaal mee? ‘. Het volledige programma volgt binnenkort. Meld je aan via deze link.
